อย่าให้ความเครียดส่งผลกับสุขภาพของแม่ขณะตั้งครรภ์

การตั้งครรภ์คือช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ ทั้งทางร่างกาย ฮอร์โมน และวิถีชีวิต ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มักนำมาซึ่งความวิตกกังวลและความเครียดโดยไม่รู้ตัว อย่างไรก็ตาม การบริหารจัดการความเครียดไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของ "ความรู้สึก" แต่เป็นเรื่องของ "สุขภาพ" ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อทั้งคุณแม่และทารกที่กำลังเติบโต หากปล่อยให้ความเครียดเข้าครอบงำ อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ไม่มีใครปรารถนา ในเชิงสรีรวิทยา เมื่อคุณแม่เกิดความเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียด เช่น คอร์ติซอล (Cortisol) และอะดรีนาลีน (Adrenaline) ออกมาในปริมาณมาก ฮอร์โมนเหล่านี้สามารถผ่านทางรกไปสู่ทารกได้ ซึ่งอาจส่งผลต่อการพัฒนาสมองและระบบประสาทของลูกน้อย งานวิจัยพบว่าคุณแม่ที่มีความเครียดสะสมสูงมีความเสี่ยงที่จะคลอดก่อนกำหนด หรือทารกอาจมีน้ำหนักแรกเกิดต่ำกว่าเกณฑ์ คุณแม่จะต้องใส่ใจในการตรวจดาวน์ซินโดรมตั้งครรภ์ นอกจากนี้ ความเครียดที่รุนแรงยังส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของภาวะครรภ์เป็นพิษ ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตทั้งต่อแม่และลูก

ผลกระทบทางอ้อมที่สำคัญอีกประการคือ พฤติกรรมการดูแลตนเอง เมื่อคุณแม่มีความเครียด มักจะส่งผลต่อการนอนหลับและการรับประทานอาหาร อาการนอนไม่หลับเรื้อรังจะทำให้ร่างกายอ่อนแอ ระบบภูมิคุ้มกันต่ำลง และทำให้คุณแม่เจ็บป่วยได้ง่ายขึ้น ในขณะเดียวกัน ความเครียดอาจทำให้คุณแม่เบื่ออาหารหรือเลือกรับประทานอาหารที่ไม่มีประโยชน์ ซึ่งส่งผลให้ทารกได้รับสารอาหารไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต การสะสมของอารมณ์ด้านลบยังอาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ซึ่งจะส่งผลเสียต่อการสร้างความผูกพันระหว่างแม่และลูกในอนาคต ดังนั้น การรู้วิธีรับมือกับความเครียดจึงเป็นทักษะที่จำเป็นอย่างยิ่ง ขั้นตอนแรกคือการ "ยอมรับและรู้เท่าทัน" คุณแม่ควรอนุญาตให้ตัวเองรู้สึกเหนื่อยหรือกังวลได้บ้าง และไม่ควรตั้งความหวังกับตัวเองสูงเกินไปจนกลายเป็นความกดดัน การสื่อสารกับคนรอบข้าง โดยเฉพาะคู่สมรสและครอบครัว เป็นสิ่งสำคัญมาก การระบายความรู้สึกและการได้รับกำลังใจจะช่วยลดพละกำลังของความเครียดลงได้อย่างมหาศาล นอกจากนี้ การทำกิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลายก็เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ เช่น การฝึกโยคะสำหรับคนท้อง ซึ่งช่วยทั้งเรื่องการยืดเหยียดร่างกายและการฝึกลมหายใจ การทำสมาธิสั้นๆ ในแต่ละวัน หรือการฟังเพลงที่ให้ความรู้สึกสงบ กิจกรรมเหล่านี้จะช่วยลดระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลและเพิ่มการหลั่งสารแห่งความสุข ซึ่งจะส่งผลให้ทารกในครรภ์รู้สึกสงบและปลอดภัยไปพร้อมกับคุณแม่ด้วย